Kamienny most nad niewielkim kanałem w centrum Kłodzka, ozdobiony barokowymi rzeźbami świętych, zbudowany z piaskowca gdzieś między XIII a XIV wiekiem. Brzmi zwyczajnie? Może i tak, ale ten konkretny most przetrwał setki lat, dziesiątki powodzi i dwie wojny światowe, a do dziś łączy Wyspę Piasek ze starówką. I choć porównuje się go do praskiego Mostu Karola, prawda jest taka, że kłodzki most może być od niego starszy.

Spacer przez Most gotycki nad Młynówką to zaledwie kilkadziesiąt metrów – konstrukcja ma niecałe 52,5 metra długości i 4 metry szerokości. Nie trzeba dużo czasu, żeby go przejść, ale warto zatrzymać się przy balustradach i popatrzeć na kamienne rzeźby oraz kanał płynący w dole.

Historia mostu – starszy niż praski Most Karola?

Dokładna data powstania mostu nie jest znana. Większość historyków umieszcza jego budowę gdzieś między drugą połową XIII wieku a rokiem 1390. Wcześniej w tym miejscu stał drewniany most, który łączył mury miejskie z terenami poza Kłodzkiem. Kiedy miasto się rozwijało, potrzebna była solidniejsza przeprawa – i tak powstała kamienna konstrukcja z piaskowca.

Co ciekawe, jeśli przyjąć wcześniejszą datę budowy, most w Kłodzku mógł powstać przed słynnym Mostem Karola w Pradze, którego budowę rozpoczęto w 1357 roku. To właśnie do praskiej przeprawy kłodzki most jest najczęściej porównywany – oba są gotyckie, kamienne i ozdobione barokowymi figurami. Tyle że ten czeski jest oczywiście większy i bardziej monumentalny. Kłodzki to raczej kameralna wersja, ale ma swój urok.

Według miejskiej legendy most zbudowano na zaprawie z białka jaj kurzych, wapna i piasku. Miało to zapewnić konstrukcji wyjątkową trwałość – i rzeczywiście, most przetrwał liczne powodzie, które niszczyły inne przeprawy w mieście.

Most ma cztery przęsła oparte na trzech filarach i dwóch przyczółkach. Wszystko wykonane z piaskowcowych ciosów, starannie obrobionych i dopasowanych. W XVII i XVIII wieku konstrukcję przebudowywano – dobudowano balustradę i ceglane nadbudowy na filarach. Na początku XX wieku zamontowano stylowe latarnie, które do dziś oświetlają przeprawę po zmroku.

Bramy mostowe, których już nie ma

Kiedyś na obu końcach mostu stały masywne bramy miejskie. Górną bramę mostową wzniesiono pod koniec XIII wieku. Początkowo była to trzypiętrowa budowla obronna z czterospadowym dachem, później przekształcona w kamienicę mieszkalną. Dolną bramę wybudowano przed 1469 rokiem. Obie rozebrano w latach 1903-1904, kiedy uznano, że przeszkadzają w ruchu kołowym.

Dziś trudno wyobrazić sobie, jak wyglądał most zamknięty z obu stron bramami – pewnie bardziej przypominał wąski tunel niż otwartą przeprawę. Ale takie były średniowieczne miasta – chronione murami i kontrolowane przejścia.

Barokowe rzeźby na kamiennych balustradach

To, co przyciąga wzrok podczas przejścia przez most, to siedem kamiennych figur ustawionych na balustradach. Przedstawiają one święte postacie: Trójcę Świętą i Ukoronowanie Najświętszej Maryi Panny, świętego Jana Nepomucena, Ukrzyżowanie, świętego Franciszka Ksawerego, świętego Wacława oraz Pietę.

Większość rzeźb pochodzi z XVIII wieku i została ufundowana przez bogatych mieszczan kłodzkich. Najstarsza z nich to Pieta z 1655 roku, umieszczona na zachodniej balustradzie na największym filarze. Filar ten został specjalnie przygotowany pod budowę kaplicy, która jednak nigdy nie powstała. Zamiast tego postawiono tam dodatkowy cokół i rzeźbę wykonaną z piaskowca przez nieznanego artystę.

Most bywa potocznie nazywany Mostem św. Jana (od figury św. Jana Nepomucena) lub Mostem Wita Stwosza, choć związek z tym słynnym rzeźbiarzem nie jest potwierdzony.

Co zobaczyć w okolicy mostu

Most łączy Wyspę Piasek – najstarszą część Kłodzka, dawne podgrodzie – z rynkiem i twierdzą. Jest jednym z dziewięciu mostów w centrum miasta, ale zdecydowanie najbardziej charakterystycznym. Po zachodniej stronie rozciąga się plac Miast Partnerskich (wejście od ulicy Daszyńskiego), gdzie odbywają się różne imprezy kulturalne organizowane przez Kłodzki Ośrodek Kultury. W sierpniu 2020 roku odbyła się tu po raz pierwszy w Polsce Kolacja na Biało – wydarzenie kontynuowane w kolejnych latach.

Z mostu roztacza się widok na kamienice starego miasta oraz wieże Kościoła Matki Bożej Różańcowej. Warto zejść nad sam kanał – bulwary nad Młynówką zostały niedawno zrewitalizowane i tworzą przyjemną przestrzeń do spacerów. Można tam usiąść na chwilę i popatrzeć na most od dołu, z perspektywy wody.

Dla kogo to miejsce

Most gotycki to punkt obowiązkowy dla każdego, kto zwiedzą Kłodzko. Nie wymaga specjalnego przygotowania ani kondycji – to zwykły deptak, zamknięty dla ruchu kołowego, dostępny dla wszystkich. Rodziny z dziećmi przejdą bez problemu (choć warto pilnować maluchów przy balustradach), miłośnicy historii znajdą tu ciekawy przykład średniowiecznej architektury mostowej, a fotografom spodoba się klimat kamiennej konstrukcji z rzeźbami.

Nie jest to miejsce, przy którym spędzi się godziny – przejście zajmuje dosłownie minutę. Ale to część większej trasy po starówce Kłodzka, więc warto połączyć wizytę na moście z wizytą w twierdzy, spaceru po rynku czy zejściem do podziemnych tras turystycznych.

Informacje praktyczne – jak zwiedzać Most gotycki

Most jest dostępny przez całą dobę i wstęp jest bezpłatny. To publiczna przeprawa piesza, więc można przyjść o dowolnej porze. Szczególnie ładnie wygląda wieczorem, kiedy zapala się oświetlenie – wtedy kamienne rzeźby i łuki nabierają tajemniczego charakteru.

Jak dojechać: Most znajduje się w samym centrum Kłodzka, niedaleko rynku. Można dojść pieszo z większości punktów w mieście – to zaledwie kilka minut spaceru od głównego placu. Jeśli przyjeżdża się samochodem, najlepiej zaparkować na jednym z parkingów w centrum (płatne strefy) i dalej iść na piechotę. Dojazd komunikacją publiczną również nie stanowi problemu – autobusy zatrzymują się w pobliżu rynku.

Ile czasu zarezerwować: Sam most to maksymalnie 10-15 minut, jeśli chce się spokojnie obejrzeć rzeźby i zrobić kilka zdjęć. Warto jednak zaplanować dłuższy spacer po okolicy – połączenie zwiedzania mostu z wizytą na starówce, bulwarach nad Młynówką i innymi zabytkami Kłodzka zajmie około 2-3 godzin.

W 2009 roku most przeszedł gruntowną renowację, a w 2007 ułożono nowy bruk z kostki granitowej. Od 1949 roku jest wpisany do rejestru zabytków. Konstrukcja jest w dobrym stanie technicznym i nic nie wskazuje, żeby miała przestać pełnić swoją funkcję – w końcu przetrwała już kilkaset lat.