W Polanicy-Zdroju, między uzdrowiskowymi alejkami a brzegiem Bystrzycy Dusznickiej, działa jedyna na Ziemi Kłodzkiej manufaktura szkła otwarta dla zwiedzających. To miejsce, gdzie można zobaczyć na własne oczy, jak z rozgrzanego do ponad tysiąca stopni szkła powstają kolorowe figurki, wazony i inne szklane dzieła. Manufaktura Barbara kontynuuje tradycje, które w tym budynku trwają od lat 50. XX wieku.

Nie jest to muzeum z eksponatami za szybą. To działająca huta, gdzie szklarze pracują przy prawdziwych piecach, a goście mogą stanąć na wyciągnięcie ręki od płynnego szkła.

Historia huty od butelek do sztuki szklanej

Budynek przy alei Wojska Polskiego 58A pamięta czasy, gdy produkowano tu setki tysięcy szklanych butelek. Huta Barbara powstała w połowie lat 50. z inicjatywy Jana Myczki, na miejscu dawnego zakładu produkcji miazgi drzewnej. Należała do Uzdrowiska Polanica-Zdrój i miała jedno zadanie – wytwarzać butelki o pojemności 0,33 litra do słynnej polanickiej wody mineralnej.

Prawdziwa zmiana przyszła w 1974 roku. Po przejęciu przez hutę szkła „Sudety” zakład przestawił się na produkcję artystyczną. Zamiast identycznych butelek zaczęły powstawać wazony, dzbanuszki do wody mineralnej, kolorowe figurki. Huta funkcjonowała jako zakład prywatny od 1992 roku aż do 2018, kiedy zapadła decyzja o jej likwidacji.

Tradycje szklarskie w Sudetach sięgają średniowiecza. Już wtedy w górskich lasach powstawały pierwsze huty, wykorzystujące lokalne surowce: piasek kwarcowy, popiół drzewny i drewno jako paliwo.

W 2022 roku pojawiła się idea reaktywacji. Nowi właściciele, czerpiący doświadczenie z huty szkła „Julia” w Karkonoszach, postanowili ożywić to miejsce jako nowoczesną manufakturę. W czerwcu 2024 roku Manufaktura Szkła Barbara oficjalnie otworzyła swoje podwoje dla turystów i mieszkańców.

Co zobaczysz podczas wizyty w manufakturze

Wizyta zaczyna się od krótkiego wprowadzenia w historię miejsca i techniki szklarskie. Można zobaczyć oryginalne narzędzia hutnicze, które służyły poprzednim pokoleniom szklarzy – rurki do dmuchania szkła, szczypce do formowania, nożyce, formy.

Potem przychodzi czas na to, po co większość gości tu przyjeżdża – pokaz pracy szklarza na gorąco. To nie jest pokaz trwający pięć minut. Artysta wyciąga z pieca rozgrzaną masę szklaną na końcu metalowej rurki, dmie, obraca, formuje. Szkło zmienia kształt, dostaje kolor, nabiera formy. Precyzja ruchów i szybkość pracy robią wrażenie, bo szkło stygnie błyskawicznie i trzeba działać sprawnie.

Drugi artysta pracuje przy lampie gazowej, tworząc miniaturowe figurki ze szklanych pręcików. Ta technika, zwana lampworking, pozwala na niezwykłą szczegółowość – powstają tu kolorowe zwierzątka, kwiaty, ozdoby.

Przestrzeń warsztatowa jest zabezpieczona i bezpieczna dla zwiedzających w każdym wieku. Można podejść blisko, zadawać pytania, fotografować.

Warsztaty dla dzieci i dorosłych

Manufaktura prowadzi warsztaty malowania na szkle, które cieszą się dużym zainteresowaniem rodzin z dziećmi. Uczestnicy dostają gotowe szklane przedmioty – kubki, wazony, talerze – oraz specjalne farby i pędzle. Można malować dowolne wzory, napisy, dekoracje.

Dostępne są też warsztaty mozaiki szklanej. To nieco bardziej zaawansowana technika, ale prowadzący cierpliwie tłumaczą każdy krok.

Warsztaty trzeba rezerwować wcześniej, szczególnie w weekendy i w sezonie letnim. Trwają około godziny, półtorej i są odpowiednie dla dzieci od 6-7 lat wzwyż.

W manufakturze można zamówić indywidualny projekt – szklany prezent z grawerem, kolorową figurkę według własnego pomysłu czy zestaw naczyń w wybranej kolorystyce.

Sklep z ręcznie robionymi wyrobami

Przy wyjściu czeka sklep z wyrobami powstałymi na miejscu oraz produktami innych polskich szklarzy. Ceny są zróżnicowane – małe figurki kosztują kilkanaście złotych, większe wazony czy lampiony od kilkudziesięciu do kilkuset.

Warto zwrócić uwagę na kolorowe kule szklane, które pięknie wyglądają w ogrodzie czy na parapecie, oraz na szklane biżuterię – wisiorki, kolczyki, bransoletki. Każdy przedmiot jest inny, bo ręczna praca nie pozwala na identyczne powtórzenia.

Dla kogo jest Manufaktura Barbara

To miejsce działa na różnych poziomach. Rodziny z dziećmi znajdą tu edukacyjną rozrywkę – dzieci są zazwyczaj zafascynowane widokiem płynnego szkła i możliwością samodzielnego malowania. Pokaz trwa na tyle krótko, że młodsi widzowie nie zdążą się znudzić.

Miłośnicy rzemiosła i sztuki docenią kunszt szklarzy oraz możliwość zobaczenia tradycyjnych technik w praktyce. Nie każdy wie, że szklarstwo w Sudetach to wielowiekowa tradycja, która niemal zaginęła – manufaktura jest jednym z nielicznych miejsc, gdzie te umiejętności są wciąż przekazywane.

Turyści szukający nietypowych atrakcji w Kotlinie Kłodzkiej znajdą tu coś więcej niż kolejny punkt widokowy czy muzeum. To żywe miejsce, gdzie dzieje się coś realnego.

Seniorzy również chętnie odwiedzają manufakturę – dla wielu to sentymentalna podróż, bo pamiętają czasy świetności polskiego szklarstwa.

Praktyczne informacje: ceny, godziny, dojazd

Godziny otwarcia: Manufaktura jest otwarta 7 dni w tygodniu, od poniedziałku do niedzieli w godzinach 9:00-17:00. Warto przyjechać w godzinach, gdy odbywają się pokazy – najlepiej zadzwonić wcześniej i zapytać o harmonogram.

Ceny: Manufaktura przyjmuje zarówno zwiedzających indywidualnych, jak i grupy zorganizowane. Szczegółowe ceny biletów i warsztatów najlepiej sprawdzić telefonicznie pod numerem +48 74 646 01 00 lub mailowo: [email protected]. Warsztaty wymagają wcześniejszej rezerwacji.

Lokalizacja: Manufaktura mieści się przy alei Wojska Polskiego 58A w Polanicy-Zdroju. To główna ulica prowadząca przez miasto, więc trudno ją przeoczyć. Od centrum uzdrowiska spacer zajmuje około 10-15 minut.

Dojazd samochodem: Przy manufakturze jest parking. Polanica-Zdrój leży przy drodze krajowej nr 8, która łączy Wrocław z przejściem granicznym w Kudowie-Zdroju. Z Wrocławia to około 90 km, z Kłodzka niecałe 20 km.

Komunikacja publiczna: Do Polanicy-Zdroju można dojechać autobusami PKS z Kłodzka, Wrocławia i innych miast regionu. Z dworca autobusowego do manufaktury jest kilka minut piechotą.

Ile czasu zarezerwować: Samo zwiedzanie z pokazem zajmuje 45 minut do godziny. Jeśli planujesz warsztat, doliczy jeszcze godzinę, półtorej. Czas na spokojne obejrzenie sklepu to kolejne 15-20 minut. W sumie warto zarezerwować około 1,5-2 godzin.

Co jeszcze w okolicy: Polanica-Zdrój to uzdrowisko z pijalnią wód mineralnych, parkiem zdrojowym i licznymi szlakami spacerowymi. W promieniu kilkunastu kilometrów znajdują się Kudowa-Zdrój z Kaplicą Czaszek, Duszniki-Zdrój z Muzeum Papiernictwa oraz Góry Stołowe z Błędnymi Skałami. Manufaktura dobrze wpisuje się w trasę po atrakcjach Ziemi Kłodzkiej.